Krvna grupa je podatak koji većina ljudi zna o sebi, ali rijetko razmišlja o njemu sve dok se ne pojavi potreba za transfuzijom ili nekom hitnom medicinskom intervencijom.
- Ipak, posljednjih godina interesovanje za krvne grupe znatno je poraslo, jer sve više naučnih istraživanja pokušava da objasni da li one imaju dublju ulogu u zdravlju čovjeka. U tom kontekstu često se postavlja pitanje postoji li krvna grupa koja se može nazvati „najboljom“. Kako piše Blic, savremena medicina daje prilično jasan, ali nijansiran odgovor – savršena krvna grupa ne postoji, jer svaka od njih nosi određene prednosti, ali i potencijalne rizike koji se razlikuju od osobe do osobe.
Iako krvna grupa može uticati na otpornost organizma, sklonost određenim bolestima ili način na koji tijelo reaguje na infekcije, ona nikada ne djeluje izolovano. Genetika, stil života, ishrana, kretanje i nivo stresa imaju daleko veći uticaj na dugoročno zdravlje. Ipak, zanimljivo je pogledati šta dosadašnja istraživanja govore o svakoj krvnoj grupi pojedinačno i zbog čega se određene zdravstvene veze stalno iznova pojavljuju u medicinskoj literaturi.
- Osobe s krvnom grupom A često se opisuju kao stabilne i organizovane, ali iza toga se krije i specifična biološka pozadina. Kod njih su zabilježeni određeni zaštitni faktori, poput manje osjetljivosti na norovirus, kao i manja privlačnost za komarce, što na prvi pogled djeluje gotovo trivijalno, ali u stvarnosti može imati epidemiološki značaj. S druge strane, ova krvna grupa nosi i ozbiljnije izazove. Kod velikog broja ljudi s grupom A primijećeni su povišeni nivoi LDL holesterola, što povećava rizik od srčanog i moždanog udara, često i u mlađoj životnoj dobi. Također, statistike ukazuju na veću učestalost raka želuca i pankreasa, kao i na teži tok nekih virusnih infekcija, uključujući i COVID-19. Dodatni faktor koji se često navodi jeste povišen nivo hormona stresa kortizola, zbog čega su osobe s ovom krvnom grupom sklonije unutrašnjoj napetosti, anksioznosti i osjećaju hroničnog pritiska.
Krvna grupa B, prema brojnim studijama, pokazuje drugačiji obrazac. Ljudi s ovom krvnom grupom često imaju jači prirodni imunitet na određene patogene, uključujući malariju i velike boginje, što se smatra evolutivnom prednošću. Također, kod njih se rjeđe javljaju bubrežni kamenci, a zanimljivo je i da su rjeđe meta krpelja. Pozitivni aspekti se nastavljaju i kada je riječ o malignim bolestima, jer je kod ove grupe zabilježena niža učestalost raka želuca i mokraćne bešike, dijelom zbog slabije sklonosti razvoju bakterije Helicobacter pylori. Ipak, ova otpornost ima svoju cijenu. Istraživanja povezuju krvnu grupu B s povećanim rizikom od srčanih oboljenja, dijabetesa tipa 2 i raka pankreasa, kao i većom osjetljivošću na bolesti poput tuberkuloze i kolere. Kako navodi Kurir, upravo ta kombinacija snažnog imuniteta i osjetljivijeg kardiovaskularnog sistema čini ovu grupu specifičnom i nepredvidivom.
- Krvna grupa AB je najrjeđa, ali u medicinskom smislu izuzetno važna. Osobe s AB pozitivnom krvnom grupom su univerzalni primaoci, što znači da mogu primiti krv svih grupa, dok je njihova plazma posebno dragocjena jer se može davati pacijentima bez obzira na krvnu grupu. Ipak, rijetkost ove grupe ne znači i veću otpornost. Naprotiv, brojna istraživanja ukazuju na povećanu upalnu aktivnost u organizmu, veći rizik od zgrušavanja krvi, srčanog udara i raka pankreasa. Posebnu zabrinutost izazivaju podaci iz studija koje povezuju ovu krvnu grupu s povećanim rizikom od kognitivnog propadanja i problema s pamćenjem u starijoj dobi. Smatra se da je jedan od uzroka viši nivo faktora VIII, proteina ključnog za koagulaciju krvi, koji može negativno uticati na cirkulaciju u mozgu.
Najrasprostranjenija krvna grupa na svijetu je grupa O, a njena negativna varijanta smatra se najvrijednijom u hitnim medicinskim situacijama, jer se može dati gotovo svima. Ljudi s ovom krvnom grupom imaju najniži rizik od srčanih bolesti i tromboze, kao i manju vjerovatnoću moždanog udara. Također, kod njih je uočen blaži tok COVID-19 infekcije, što se dijelom objašnjava manjim rizikom od poremećaja zgrušavanja krvi. Međutim, ni ova grupa nije bez slabosti. Osobe s krvnom grupom O sklonije su norovirusnim infekcijama, čirevima na želucu i obilnijem krvarenju nakon povreda ili operacija. Kod žena su zabilježeni i određeni problemi s plodnošću, kao i veći rizik od komplikacija tokom trudnoće i porođaja.
- Iako sve ove informacije djeluju impresivno, važno je naglasiti da krvna grupa ne određuje sudbinu. Većina ovih veza zasniva se na statističkim obrascima, a ne na čvrstim uzročno-posljedičnim dokazima. Ljekari i naučnici upozoravaju da se rezultati često pogrešno tumače i da ljudi skloni anksioznosti mogu nepotrebno razviti strah zbog svoje krvne grupe. Kako pišu Večernje novosti, zdravlje u najvećoj mjeri zavisi od svakodnevnih navika – kvalitetne ishrane, redovnog kretanja, kontrole stresa, sna i pravovremenih ljekarskih pregleda.
Krvna grupa može biti mali dio velike slagalice, ali nikako presudan faktor. Ne postoji „najbolja“ krvna grupa, već samo bolja briga o vlastitom tijelu i zdravlju. Razumijevanje sopstvenih rizika može pomoći u prevenciji, ali pravi ključ dugog i kvalitetnog života leži u odgovornim izborima koje čovjek pravi iz dana u dan
